Ο οφθαλμίατρος Ηλίας Χουρπουλιάδης απαντά παρακάτω στις πιο συχνές ερωτήσεις για την αμβλυωπία («τεμπέλικο μάτι»).
Τι είναι η αμβλυωπία;
Είναι η μειωμένη οπτική οξύτητα σε ένα, σπανιότερα και στα δύο μάτια, η οποία δεν οφείλεται σε οργανική βλάβη αλλά σε ελλιπή ανάπτυξη των οπτικών κέντρων του εγκεφάλου κατά την παιδική ηλικία, συνήθως επειδή το μάτι δεν «χρησιμοποιήθηκε» επαρκώς νωρίς.
Ποιες είναι οι πιο συχνές αιτίες;
Ο στραβισμός, η μεγάλη διαφορά διαθλαστικού σφάλματος ανάμεσα στα δύο μάτια (ανισομετρωπία), σοβαρά διαθλαστικά σφάλματα και στα δύο μάτια, ή εμπόδια στον οπτικό άξονα όπως συγγενής καταρράκτης.
Σε ποια ηλικία πρέπει να γίνεται ο πρώτος οφθαλμολογικός έλεγχος στα παιδιά;
Συστήνω πρώτο πλήρη οφθαλμολογικό έλεγχο γύρω στην ηλικία των 3-4 ετών, ή νωρίτερα αν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό στραβισμού ή αμβλυωπίας ή κάποια παρατηρήσιμη ανωμαλία. Στο ιατρείο μου κάνω τον αρχικό έλεγχο και την ανίχνευση διαθλαστικών σφαλμάτων στα παιδιά.
Γιατί είναι τόσο σημαντική η έγκαιρη διάγνωση;
Επειδή ο οπτικός εγκέφαλος έχει ένα «παράθυρο πλαστικότητας» που κλείνει σταδιακά μέχρι περίπου τα 7-9 έτη. Όσο νωρίτερα ξεκινήσει η αντιμετώπιση, τόσο καλύτερα και πιο σταθερά είναι τα αποτελέσματα· μετά από μια ηλικία, η βελτίωση γίνεται πολύ πιο δύσκολη.
Ποια είναι η θεραπεία;
Περιλαμβάνει τη διόρθωση του διαθλαστικού σφάλματος με τα κατάλληλα γυαλιά και, ανάλογα με την περίπτωση, επικάλυψη (patching) του πιο υγιούς ματιού ώστε να «εξαναγκαστεί» το αμβλυωπικό μάτι να δουλέψει, ή εναλλακτικά ειδικές σταγόνες. Το σχήμα της θεραπείας εξατομικεύεται και παρακολουθείται με τακτικούς επανελέγχους στο ιατρείο, ώστε να προσαρμόζεται ανάλογα με την πρόοδο του παιδιού.
Στο ιατρείο σας γίνεται όλη η θεραπεία της αμβλυωπίας;
Ναι, στις περισσότερες περιπτώσεις αναλαμβάνω εξ ολοκλήρου τη διάγνωση, τη συνταγογράφηση γυαλιών, τον σχεδιασμό της θεραπείας occlusion και την τακτική παρακολούθηση της προόδου του παιδιού. Παραπομπή σε συνεργαζόμενο ειδικό χρειάζεται μόνο όταν η αμβλυωπία συνοδεύεται από στραβισμό που απαιτεί χειρουργική αντιμετώπιση -σε αυτή την περίπτωση συνεργάζομαι με στραβισμολόγο για το χειρουργικό σκέλος, ενώ η παρακολούθηση της αμβλυωπίας παραμένει στο ιατρείο μου.
Η αμβλυωπία στους ενήλικες διορθώνεται;
Μετά την ηλικία που κλείνει το «παράθυρο πλαστικότητας» του εγκεφάλου, η πλήρης αποκατάσταση είναι πολύ δυσκολότερη. Γι’ αυτό δίνω τόση έμφαση στην έγκαιρη παιδιατρική εξέταση -η πρόληψη και η έγκαιρη αντιμετώπιση είναι πολύ πιο αποτελεσματικές από τη μετέπειτα διόρθωση.
Είναι η μειωμένη οπτική οξύτητα σε ένα, σπανιότερα και στα δύο μάτια, η οποία δεν οφείλεται σε οργανική βλάβη αλλά σε ελλιπή ανάπτυξη των οπτικών κέντρων του εγκεφάλου κατά την παιδική ηλικία, συνήθως επειδή το μάτι δεν «χρησιμοποιήθηκε» επαρκώς νωρίς.
Ποιες είναι οι πιο συχνές αιτίες;
Ο στραβισμός, η μεγάλη διαφορά διαθλαστικού σφάλματος ανάμεσα στα δύο μάτια (ανισομετρωπία), σοβαρά διαθλαστικά σφάλματα και στα δύο μάτια, ή εμπόδια στον οπτικό άξονα όπως συγγενής καταρράκτης.
Σε ποια ηλικία πρέπει να γίνεται ο πρώτος οφθαλμολογικός έλεγχος στα παιδιά;
Συστήνω πρώτο πλήρη οφθαλμολογικό έλεγχο γύρω στην ηλικία των 3-4 ετών, ή νωρίτερα αν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό στραβισμού ή αμβλυωπίας ή κάποια παρατηρήσιμη ανωμαλία. Στο ιατρείο μου κάνω τον αρχικό έλεγχο και την ανίχνευση διαθλαστικών σφαλμάτων στα παιδιά.
Γιατί είναι τόσο σημαντική η έγκαιρη διάγνωση;
Επειδή ο οπτικός εγκέφαλος έχει ένα «παράθυρο πλαστικότητας» που κλείνει σταδιακά μέχρι περίπου τα 7-9 έτη. Όσο νωρίτερα ξεκινήσει η αντιμετώπιση, τόσο καλύτερα και πιο σταθερά είναι τα αποτελέσματα· μετά από μια ηλικία, η βελτίωση γίνεται πολύ πιο δύσκολη.
Ποια είναι η θεραπεία;
Περιλαμβάνει τη διόρθωση του διαθλαστικού σφάλματος με τα κατάλληλα γυαλιά και, ανάλογα με την περίπτωση, επικάλυψη (patching) του πιο υγιούς ματιού ώστε να «εξαναγκαστεί» το αμβλυωπικό μάτι να δουλέψει, ή εναλλακτικά ειδικές σταγόνες. Το σχήμα της θεραπείας εξατομικεύεται και παρακολουθείται με τακτικούς επανελέγχους στο ιατρείο, ώστε να προσαρμόζεται ανάλογα με την πρόοδο του παιδιού.
Στο ιατρείο σας γίνεται όλη η θεραπεία της αμβλυωπίας;
Ναι, στις περισσότερες περιπτώσεις αναλαμβάνω εξ ολοκλήρου τη διάγνωση, τη συνταγογράφηση γυαλιών, τον σχεδιασμό της θεραπείας occlusion και την τακτική παρακολούθηση της προόδου του παιδιού. Παραπομπή σε συνεργαζόμενο ειδικό χρειάζεται μόνο όταν η αμβλυωπία συνοδεύεται από στραβισμό που απαιτεί χειρουργική αντιμετώπιση -σε αυτή την περίπτωση συνεργάζομαι με στραβισμολόγο για το χειρουργικό σκέλος, ενώ η παρακολούθηση της αμβλυωπίας παραμένει στο ιατρείο μου.
Η αμβλυωπία στους ενήλικες διορθώνεται;
Μετά την ηλικία που κλείνει το «παράθυρο πλαστικότητας» του εγκεφάλου, η πλήρης αποκατάσταση είναι πολύ δυσκολότερη. Γι’ αυτό δίνω τόση έμφαση στην έγκαιρη παιδιατρική εξέταση -η πρόληψη και η έγκαιρη αντιμετώπιση είναι πολύ πιο αποτελεσματικές από τη μετέπειτα διόρθωση.
Καλέστε στο 2310320610 για ραντεβού για εξέταση, ενημερωθείτε για το κόστος της εξέτασης και κλείστε ραντεβού.